Trong loạt phim này,
tôi sẽ đi suốt chiều dài và chiều ngang của rạn san hô Great Barrier...
..và sử dụng những kỹ thuật tân tiến nhất để quan sát đời sống hoang dã của nó.
Nhưng rạn san hô còn một câu chuyện nữa để kể.
Các cư dân của thiên đường đại dương này
đã thấy sự thay đổi nhanh chóng của môi trường sống chỉ mới trong vài thập niên trở lại đây.
Và thời gian không còn đợi chúng nữa.
Rạn san hô đang đối diện với các thách thức nghiêm trọng
cho sự tồn tại của nó -
do tác động của con người.
Nhưng có một hy vọng.
Lần này, phương tiện khảo sát của chúng ta, tàu Alucia,
sẽ đưa tôi đến gặp một đội ngũ các nhà khoa học
đang phát triển một phương cách mới để cứu rạn san hô.
Và tôi sẽ đi tới những phần sâu nhất,
nơi những khám phá đã được thực hiện
để có thể mang lại mấu chốt sống còn của chúng.
Chưa ai từng lặn sâu thế này trước đây
trên rạn san hô Great Barrier.
Đây là một hệ sinh thái quan trọng và vĩ đại nhất trên hành tinh -
và những gì xảy ra ở đây ảnh hưởng đến tất cả chúng ta.
Vậy tương lai ảnh hưởng thế nào đến kỳ quan phức tạp này?
RẠN SAN HÔ GREAT BARRIER VỚI DAVID ATTENBOROUGH
Tôi đang đi dọc theo bờ biển đông bắc nước Úc
để xem một trong những kho báu nguy nga
và vĩ đại nhất mà thế giới có -
một chuỗi các đảo nhiệt đới và rạn san hô
nằm giữa bờ và vùng biển mở.
Tôi sẽ không bao giờ quên lần đầu tiên tôi đến đây.
DAVID LÚC TRẺ: 'Thật là một thế giới rộng mở -
'bên dưới chỗ tôi đang bơi là một dải san hô vô tận,
'gồm đủ màu sắc và kích thước.'
Thật không thể tưởng tượng nổi khi rạn san hô này mất đi.
Nhưng bây giờ, tôi đã trở lại, và nhận ra rằng rạn san hô đang thay đổi.
Trong vòng 30 năm qua, gần phân nửa rạn san hô đã biến mất.
Mối bận tâm to lớn nhất bây giờ là chúng ta có thể mất hoàn toàn rạn san hô.
SỐNG CÒN
Những phần của Great Barrier Reef vẫn còn là điều bí ẩn.
Nó có kích thước to lớn và sâu thẳm
làm cho chúng ta khó thăm dò hơn.
Nhưng hôm nay, những kỹ thuật tân tiến nhất đã làm cho chúng ta có thể
quan sát rạn san hô từ gốc đến ngọn.
Và giúp khám phá ra những điều tuyệt vời
về cách mà rạn san hô tiến hóa từ trước đến giờ.
Bằng cách xem rạn san hô trong quá khứ,
chúng ta có thể khám phá ra những điều trong tương lai.
Nên tôi đã đi gặp một nhà địa chất biển, Tiến sĩ Robin Beaman.
'Anh ấy cũng đang ở trên tàu Alucia
'và đang cho thấy những khám phá vượt bậc của mình.'
Đây là mô hình chiều sâu của Great Barrier Reef -
toàn bộ Great Barrier Reef.
Và chúng ta có những công cụ khác nhau để dùng,
một trong số đó là công cụ phát tia siêu âm đa chùm,
nó cho phép chúng ta quét qua đáy biển
nên chúng ta có thễ vẽ bản đồ những vùng rộng lớn của thềm lục địa.
Phần trắng này là đảo phải không?
Đúng rồi.
Nên những phần có màu cầu vồng là dưới nước.
'Bằng cách kết hợp mô hình trên máy tính và khảo sát đáy biển sâu,
'Beaman đã khám phá ra những chứng cứ mới
'rạn san hô đã trải qua những thay đổi lớn.'
Như một nhà khoa học - các nhà khoa học địa chất -
đã tìm hiểu tại sao Great Barrier Reef
đã đáp ứng với những thay đổi trong thời gian qua
và có những chứng cớ rạn san hô Great Barrier đã thay đổi,
vậy nếu ta khu trú lại, chúng ta sẽ thấy về mặt địa chất học,
nó đã trải qua những biến đổi kịch tính.
Hình quét của Beaman cho thấy những dấu vết của rạn san hô xưa
rất thịnh vượng trong nửa triệu năm qua
và bây giờ đã ẩn sâu trong các bìa của triền dốc.
Đây là rạn san hô tồn tại rất lâu trước rạn san hô hiện hữu mà chúng ta biết hôm nay.
Nó nằm sâu 70 mét
và kéo dài hầu như không đứt quảng khoảng 800km.
Nó được mô tả như một hóa thạch lớn nhất thế giới.
Đây là hình mẫu của Great Barrier Reef trước đây.
Và chúng ta gọi dải này là "rạn san hô chìm" -
nó chìm theo nghĩa nước bao phủ nó rất sâu
là rạn san hô lâu rồi không còn tăng trưởng.
Những rạn san hô cổ xưa này bị chìm do sự biến đổi to lớn của khí hậu
làm mực nước biển dâng lên.
Rạn san hô cuối cùng tồn tại cách đây 14,000 năm rồi.
Vậy nước dâng là do được phóng thích từ các tảng băng tan
- gây lụt lội ngang qua đây, phải không? - Đúng vậy.
Mặt nước biển dâng cao đủ để làm tràn ngập
và bao phủ các đồi đá vôi cổ xưa này
và tạo ra Great Barrier Reef mà chúng ta biết ngày hôm nay.
Vậy những biến đổi mà chúng ta thấy vẫn đang tiến hành
không có gì mới, trong ý nghĩa của sự thay đổi.
Ý tôi là, Barrier Reef vẫn luôn thay đổi.
Chúng ta thấy việc đó hầu như hằng định.
Nó đang thực sự tái tạo,
dù cho những thay đổi khủng khiếp này vẫn đang xảy ra.
Nó đã phơi bày cho thấy khả năng lụt lội gấp bốn lần chúng ta biết.
Đối với chúng ta, chuyện đó rất kinh hoàng.
Cái nhìn mới này về lịch sử xa xưa của rạn san hô
cho thấy rằng, với thời gian có đủ, nó có thể tái sinh.
Nếu nước biển trong và ấm,
các sinh vật đơn lẻ sẽ tiến hóa
chúng có thể xây dựng các ngôi nhà đá vôi để tự bảo vệ mình
từ sóng biển và các kẻ thù.
Nhưng hầu hết các sự kiện này đã diễn ra rất lâu trước khi con người xuất hiện trên trái đất
và phải mất mấy ngàn năm mới hoàn thành.
Bây giờ chúng ta biết rạn san hô nhỏ lại và phục hồi
nhiều lần trong suốt lịch sử kéo dài của nó,
nhưng nó cũng giữ vững trước những thay đổi to lớn trong 24 giờ,
khi thủy triều rút lui và trở lại.
Khi thủy triều thấp, nước sẽ được dẫn lưu đi nhanh chóng,
để lại những quần thể sinh vật trên đỉnh phơi bày ra một cách nguy hiểm.
Một số bị cuốn theo thủy triều.
Một số khác lội đi vì sự an toàn.
Nhưng các polyps san hô không thể di chuyển được.
Nhiệt độ trên bề mặt rạn san hô
có thể đạt đến mức độ thiêu đốt 30°C.
Phần san hô bị phơi ra nắng sẽ mau khô
và bị hư tổn do tia cực tím.
Nhưng san hô có cách tự bảo vệ mình.
Khi tiếp xúc với không khí, chúng sinh ra một lượng lớn chất nhầy,
làm chúng ẩm và có tác dụng như kem chống nắng.
Chất nhờn đặc biệt này làm gia tăng sức đối kháng với tia cực tím,
trở nên mạnh mẽ hơn nếu nhiệt độ gia tăng.
Nên san hô sẽ chống chọi để sống còn trong vài giờ khi ra khỏi mặt nước.
Nhưng có một loài cá sẽ biến đổi sự tiếp xúc này thành ưu thế.
Cá mập cầu vai (epaulette shark) vẫn nằm trên rạn san hô ngay cả khi thủy triều rút đi.
Dĩ nhiên, với nước ít hơn,
nó không tiếp nhận được nhiều oxygen cho nhu cầu bình thường,
nhưng nó giải quyết bằng cách giảm máu tới não
và như thế giảm bớt nhu cầu oxy.
Khi thủy triều rút lui nó phơi bày các nhánh trên cùng của rạn san hô,
cá mập cầu vai vẫn nằm trong một cái hồ nhỏ sao cho cơ thể càng thẳng ra càng tốt.
Và nó tìm cách kiếm thức ăn -
tép, cua và các loài thân mềm sống trên rạn san hô.
Và khai thác các tài năng khác nếu có thể.
Theo cách này, nó có thể bước đi.
Dù đi chậm, nhưng con cá mập nhỏ này vẫn cứ thẳng tiến
trong chiếc hồ giữa các tảng đá để tìm kiếm con mồi đang bị kẹt lại trong đó.
Nó di chuyển từ chỗ này sang chỗ khác,
đến khi thủy triều dâng lên ngập các ngọn san hô.
Như vậy, các cư dân của rạn san hô, mỗi loài theo một cách riêng,
giải quyết những nguy cơ hằng ngày khi bị phơi bảy trước ánh mặt trời.
Nhưng có một tai ương tấn công mỗi năm
không có cách chống đỡ.
Từ tháng 11 trở đi,
những ngọn gió ấm, đầy hơi nước từ hướng tây bắc
quét xuống vùng biển nhiệt đới
hình thành các lốc xoáy.
Trên thực tế, chúng là kẻ tàn phá rạn san hô nhiều nhất.
Nhưng điều đó không có nghĩa là rạn san hô bị hủy hoại thường xuyên.
Sự phục hồi của chúng một lần nữa lại rõ ràng.
Và có những thí dụ đặc việt về chuyện đó
ở một nơi chắc chắn nhất.
Đó là chiếc tàu chìm SS Yongala.
Nó bị chìm bởi cơn lốc xoáy vào năm 1911.
Nó nằm 30 mét dưới mặt biển trên một bãi cát trơ trụi...
..cách rạn san hô vài dặm.
Sau nhiều thập niên, nó được khám phá,
và đã tạo nên một rạn san hô nhân tạo...
..và được định cư bởi nhiều sinh vật khác nhau.
Nó là một ốc đảo trên đại dương trống trải.
Nhưng qua hằng thế kỷ kể từ khi nó chìm,
chiếc tàu đã bị chạm bởi lốc xoáy nhiều lần.
Nước ở đây không sâu
nên sự hỗn loạn tạo ra bởi dòng xoáy có thể xuống tận đáy biển
Lốc xoáy đi ngang qua bờ biển
có thể xé nát san hô theo nhiều dặm.
Thuyền trưởng Trevor Jackson, đã lặn xuống chiếc tàu chìm này qua nhiều thập niên,
thấy được hậu quả tàn phá gây ra vào năm 2011 bởi năm cơn lốc xoáy.
Cơn lốc xoáy Yahtzee, cơn lốc mạnh nhất,
đi ngang qua bờ biển bắc ở đây.
Cơn lốc xoáy rất rộng,
nó sinh ra những con sóng làm lộ mũi tàu Yongala.
Nó có tác dụng nâng lên...
..và trong quá trình này,
nó chà sạch đỉnh của rạn san hô và các sinh vật biển ở đây.
Những gì của một hệ sinh thái thịnh vượng giờ chỉ còn trơ xương.
Nhưng thật ngạc nhiên, rạn san hô trên tàu Yongala
bắt đầu tái tạo trong vòng vài tháng.
Tảo xanh xuất hiện trên tàu.
Tiếp theo là hàu, cho phép san hô có chỗ bám vào.
Ngay sau đó, một quần thể mới được thiết lập.
Một trong những điều làm Yongala trở thành độc nhất
là cách tự nó làm trẻ lại sau những thay đổi về thời tiết.
Trong một tiến trình 4 hay 5 năm,
có khoảng 80% rạn san hô đã được tái sinh.
Câu chuyện của Yongala cho thấy rạn san hô có thể,
phục hồi một cách ngoạn mục sau thảm họa của thiên nhiên.
Và những phục hồi đó có thể nhanh chóng một cách đáng ngạc nhiên
khi rạn san hô khỏe mạnh và quân bình.
Hầu hết các cư dân của rạn san hô phụ thuộc vào nhau để sống còn.
Nhưng san hô là người sáng lập
và nó giữ vai trò quyết định trong nhiều mối quan hệ.
Đây là một con sao biển gai.
Đối với nó, san hô là thức ăn
và nó sẽ ăn không ngớt nếu không được kiểm tra.
Nhưng đối với những sinh vật khác, giống như cua bảo vệ,
san hô là nhà của nó.
Cua chuẩn bị chiến đấu cho mảnh đất của nó
chống đối con sao biển bằng bất cứ giá nào.
Tuy nhiên, con sao biển gai,
là loại sao biển lớn nhất trên rạn san hô,
nên con cua nhỏ bé buộc phải tác chiến theo cách lén lút.
Ẩn mình bên trong bụi san hô, nó chờ đợi thời điểm tấn công.
Con sao biển phơi bày bộ mặt nguy hiểm,
con cua cần thận trọng hơn.
Khi có thời cơ, nó dùng đôi càng mạnh mẽ của mình
nó nhổ những chân gai và những chân hình ống của con sao biển...
..trước khi rút lui an toàn vào bụi san hô.
Con cua đã thắng trong trận này.
Nhưng mới đây, có gì đó thay đổi
và sự quân bình đã bị xáo trộn.
Số lượng sao biển gai đã gia tăng đáng kể
và chúng đã trở nên vấn đề lớn của rạn san hô.
Để tìm hiểu,
tàu Alucia đã đưa tôi đến trạm kháo sát ở cực bắc của rạn san hô.
Nó đậu lại ở đảo Thằn lằn, nơi có thể quan sát vấn đề một cách cận cảnh.
Đảo Thằn lằn được bao quanh bởi các dải san hô đặc biệt
trên toàn bộ rạn san hô.
Nhưng nó không bị tấn công bởi sao biển ăn san hô.
Và ở trạm khảo sát của đảo,
họ đã khảo sát trong khi tôi có thể thấy nhiều điều hơn tôi tưởng.
Chúng đã có một khả năng khác thường
làm gia tăng số lượng đột ngột, như một dịch bệnh.
Đã có ba trận dịch như vậy vào những năm 1960
và thật không may,
có vẻ như chúng ta đang ở cấp bậc trung nhưng bây giờ đã ở hàng thứ tư.
Bạn có thể nghĩ những trận dịch này là những thảm họa tự nhiên khác
mà rạn san hô phải giữ vững, giống như lốc xoáy.
Trên thực tế, có những lý do để khẳng định điều này
cơn dịch bệnh đã ảnh hưởng bởi tác động của con người -
hoặc thông qua việc tích trữ phân bón trên đất liền
tạo ra nguồn thức ăn cho đám sao biển con,
hoặc đánh hết cá
và phá vỡ sự cân bằng tự nhiên của rạn san hô.
Sự bùng phát của sao biển đã tạo ra
40% lượng san hô mất đi trong vòng 30 năm qua.
Đó là một trong những thay đổi lớn lao được chứng kiến bởi tiến sĩ Charlie Veron.
Năm 1972, Charlie đã được bổ nhiệm
là nhà khoa học theo dõi rạn san hô toàn thời gian.
Ông ấy đã được ủy quyền trên toàn rạn san hô
và đã nhận diện ra 1/3 loài đã biết trên thế giới.
Ông ấy là một trong những nhà khoa học dành cả đời cho thế giới dưới nước
nhờ vào những công nghệ đặc biệt.
Tất cả những gì chúng ta biết về rạn san hô lúc bắt đầu kỹ thuật lặn bằng bình khí nén
xem như không còn tác dụng.
Nên kỹ thuật lặn bằng khí nén phải thay đổi tận gốc.
Nó thay đổi mọi thứ.
Khi bạn lặn xuống đối diện với rạn san hô,
bạn có thể thấy san hô ăn như thế nào, chúng chiến đấu với nhau ra sao,
chúng sinh sản ra sao,
chúng ta chỉ lướt qua trên bề mặt.
Hãy nghĩ đến những việc xảy ra trong rừng mưa,
chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng.
Chúng ta đã không có một phần ngàn thông tin về rạn san hô.
'Nhưng kể từ những khám phá đầu tiên của Charlie,
'rạn san hô đã thay đổi đáng kể.'
Tôi đã trở lại cùng một vị trí trong vòng 10, 20, 30, 40 năm qua
và mỗi khi tôi trở lại,
Tôi cảm thấy lo lắng về những gì đang xảy ra.
Thỉnh thoảng, tôi trở lại tôi biết đó là vị trí cũ
nhưng tôi khó nhận ra nó.
Một số loài đã bị quét sạch khỏi vùng biển nông.
Chuyện đó đã xảy ra.
Những gì Charlie đã chứng kiến là những tác động của con người lên trên rạn san hô.
Khi lần đầu tiên tôi đến thăm bờ biển Queensland hầu như đã 60 năm rồi,
nó rất khác.
Kể từ đó, giống như nhiều bờ biển trên toàn thế giới,
có một sự bùng nổ dân số
và một sự bùng nổ về công nghệ.
Vào năm 1975, rạn san hô đã được vinh danh Công viên biển Quốc gia.
Nó là Công viên biển lớn nhất thế giới.
Nhưng từ đó, một mối nguy cơ mới bắt đầu được nhận ra -
không chỉ riêng đối với rạn san hô, mà cả các đại dương trên thế giới -
sự biến đổi khí hậu.
Có nhiều khí CO² tống vào bầu khí quyển
hơn số lượng trong vòng 800,000 năm qua.
Các quốc gia công nghiệp hóa đã đốt một lượng lớn nhiên liệu hóa thạch
với một tốc độ báo động.
Sự nóng lên toàn cầu đã nung nóng hành tinh chúng ta
và đe dọa gây ra những vấn đề to tát cho tất cả chúng ta
Khoảng 30% khí CO² chúng ta sản sinh ra được hấp thu bởi đại dương.
Do vậy, chúng ta thấy nhiệt độ
và tính acid của các vùng biển tăng lên.
Cả hai sẽ giết chết các cư dân của rạn san hô.
Nhưng sự hủy hoại đó có xảy ra có nhanh không?
Để tìm hiểu, tôi sẽ đi gặp Giáo sư Ove Hoegh-Guldberg
Ông ta khảo sát về sự tác động của biến đổi khí hậu trên rạn san hô.
Ove dựa vào đảo Heron,
gần cực nam của Great Barrier.
Heron là một đảo cát thấp, cách đất liền 80km,
nằm ngay bên cạnh rạn san hô...
..nên trạm khảo sát của nó rất thích hợp.
Ở đây, Ove đang tiến hành một thí nghiệm
để xem rạn san hô phải đối phó như thế nào.
Ở trạm khảo sát này,
sẽ tiến hành cuộc thí nghiệm sẽ khảo sát về sự biến đổi khí hậu ảnh hưởng với tốc độ nào.
Vì rất khó nói cho mọi người thực sự hiểu
về biến đổi khí hậu đã xảy ra hằng mấy thập niên rồi
và chuyện gì sẽ xảy ra cho rạn san hô.
Chúng ta chủ yếu dựa trên thí nghiệm này, để xem tốc độ ảnh hưởng
nên phải mất hằng năm trời
để xem sự va chạm xảy ra cho hằng trăm năm tới.
Mỗi chiếc bồn chứa đựng một mẫu thu nhỏ của rạn san hô
với cùng các loài trên rạn san hô.
Mỗi thứ sẽ chịu đựng
trước sự thay đổi về nhiệt độ và tính acid -
hai yếu tố biến đổi theo sự biến đổi khí hậu.
Sử dụng những chiếc bồn này, các nhà khoa học cho thấy sự gia tăng độ acid
làm hạn chế san hô xây dựng bộ xương bằng đá vôi của chúng.
Và sự gia tăng nhiệt độ -
cứ mỗi độ C ấm hơn bình thướng -
có thể gây ra sự căng thẳng cho rạn san hô
chúng không chấp nhận các tảo quang hợp
có khả năng làm chúng lớn hơn và tạo màu cho rạn san hô.
Nên chúng sẽ biến đổi thành một màu trắng ma quái.
Nếu bạn trở lại đúng thời điểm,
bạn sẽ thấy sự giao động lớn trong kỷ băng hà và thời kỳ ấm hơn
nơi Great Barrier Reef biến mất và lại tái sinh
và chuyện đó xảy ra trong nhiều lần.
nên chúng ta luôn có sự thay đổi,
nhưng chúng ta đang nói về những biến đổi trên 10,000 năm, là các trường hợp đó.
Nhưng bây giờ chúng ta thấy nó tương đương với chỉ vài thập niên.
Và dĩ nhiên, nó kéo dài khả năng sống.
Các sinh vật, hệ sinh thái bị ngã đổ phía sau sự biến đổi của thế giới,
nhanh hơn những biến đổi trong thời gian dài trước đây.
Đó là chỉ gia tăng 2°C
sẽ biến đổi một rạn san hô khỏe mạnh thành một rạn san hô bị tiêu hao sinh lực.
Và việc gia tăng đó chắc chắn sẽ xảy ra trong vùng biển này
nếu chúng ta cứ tiếp tục làm những việc như từ trước tới giờ.
Như những thí nghiệm của Ove gơi ý,
vấn đề do con người gây ra này đã đạt đến đỉnh điểm
nên nó cần một giải pháp cũng do con người tiến hành.
Tôi trở lại vùng đất liền nước Úc
để gặp các nhà khoa học đang tiến hành các vấn đề này
cơ bản theo một cách mới.
Học viện Úc về Khoa học biển, AIMS,
đặt tại vùng đông bắc Queensland, ngay trên bờ biển.
Ở đây, những giải pháp tiên phong được tiến hành vào lãnh vực khoa học về rạn san hô.
Trên 3 triệu lít nước biển được lọc
và bơm vào những chiếc bồn mỗi ngày.
Nên các nhà khoa học có khả năng khảo sát những biến đổi nhỏ nhất
và phức tạp nhất làm ảnh hưởng đến sức khỏe của rạn san hô.
Nên ở đây, họ có những khảo sát dẫn đường
để xem có khả năng
phát minh ra môt kỹ thuật nào biến đổi rạn san hô bị thương tổn trở thành lành lặn.
Trong những chiếc bồn này, họ có thể mô phỏng chính xác các điều kiện của rạn san hô.
Họ rất thành công,
trong sự đáp ứng của rạn san hô theo thiên văn và nhịp điệu theo mùa
giống như những điều kiện của đại dương.
Và điều đó mang lại lợi ích cho một thí nghiệm đặc biệt.
San hô thường có khả năng đáp ứng cho những trường hợp thay đổi này,
miễn có đủ thời gian.
Và đó một phần là do cách mà chúng sản sinh.
Sau lúc trăng tròn tháng mười,
sự phóng thích trứng của san hô bắt đầu.
Đó là sự trẻ hóa tuyệt vời hằng năm.
Hằng trăm loài san hô phóng thích trứng và tinh trùng vào đại dương.
Giống như phấn hoa của thực vật được thổi đi xa trên diện rộng nhờ gió,
các trứng san hô được quét đi nhờ những dòng hải lưu.
Cùng lúc đó, dưới cùng một ánh trăng,
san hô cũng phóng thích trứng ở đây trong các bồn thí nghiệm.
Sử dụng ánh sáng đỏ, không làm ảnh hưởng đến quá trình phoáng noãn,
các nhà khoa học chờ đợi thời điểm xảy ra.
Cuối cùng nó cũng xuất hiện,
họ nhanh chóng lấy các tinh trùng và trứng.
Đó là cơ hội của họ về tất cả các mẫu thử mà họ cần
cho một năm trời khảo sát.
Nhưng chính xác là họ có kế hoạch gì với chúng?
Ở đây, Tiến sĩ Madeleine van Oppen cho chúng phối giống một cách chọn lọc,
sử dụng cùng một kỹ thuật chúng ta tạo ra mùa vụ trên đất liền
đối kháng với hạn hán và bệnh tật.
Đó là lần đầu tiên cho phối giống có chọn lọc
sử dụng sự bảo toàn trong môi trường biển.
Họ cho phóng thích trứng và tinh trùng từng đám
và những đám này nổi trên bề mặt của bồn chứa.
Chúng tôi lắc trứng và tinh trùng riêng biệt.
Và chúng tôi sử dụng sự kết hợp đó
theo quá trình trong phòng thí nghiệm.
Trong đại dương, có những loài san hô khác nhau
phối giống lại với nhau.
Ở đây, các nhà khoa học rất ngạc nhiên
nếu bạn có thể sinh ra một loài san hô mới
chứng tỏ việc thành công trong việc thay đổi nước cho san hô.
Vấn đề mà rạn san hô phải đối diện bây giờ
là sự thay đổi của môi trường sống quá nhanh -
quá nhanh so với những ghi nhận từ trước tới giờ -
nên chúng ta phải giúp chúng trong điều kiện của phòng thí nghiệm.
Chúng ta phải gia tăng quá trình tiến hóa tự nhiên.
Mục đích Van Oppen là sử dụng sự phối giống chọn lọc để sinh ra những dòng san hô
có khả năng giữ vững trước các tác động xấu của biến đổi khí hậu...
..và sử dụng chúng phục hồi lại sự sống cho những phần của rạn san hô bị tác động xấu ảnh hưởng.
Có thể trong 5 năm,
chúng ta có thể đặt những khóm san hô này
vào một rạn san hô bị tác động xấu -
và trắc nghiệm xem những khóm san hô sinh sản chọn lọc này
có khả năng phục hồi nhanh rạn san hô hay không.
Và bạn phải nhận rõ, đây thực sự là phương sách cuối cùng.
Chúng tôi cũng không muốn làm thế nếu rạn san hô có khả năng tự hồi phục.
Nhưng có cơ hội nào cho rạn san hô, bị thương tổn do những hoạt động của chúng ta,
tự phục hồi mà chúng ta không cần can thiệp?
Bây giờ chúng tôi nghĩ rằng có thể có những điểm mấu chốt
trong các rạn san hô rất xa và những vùng khá bí ẩn.
Có những phần của Great Barrier Reef
thực sự chưa được khám phá tới.
Nhưng hôm nay, chúng tôi có một chiếc tàu ngầm tuyệt vời,
nó có thể mang chúng tôi đến những nơi
mà con người không thể đến được.
Những gì họ tìm thấy dưới này, chưa ai biết.
Nhưng tôi rất may mắn là một trong số họ
xuống để khám phá bên dưới.
Ở rìa ngoài của rạn san hô,
thềm lục địa lao xuống ở độ sâu 2,000m dưới đáy biển.
Tàu Alucia đến phía trên của dốc đứng,
cách rạn san hô 150km...
..ngoài rạn Osprey.
Ở rạn Osprey, là dốc thẳng đứng xuống đáy biển
có khả năng cho chúng ta thấy san hô ở nhiều độ sâu khác nhau.
Ở độ sâu giữa 100 và 150 mét,
ánh sáng ban ngày chỉ còn le lói.
Là vùng sáng trung gian.
Ở đây, những quần thể kỳ ảo của san hô phát triển thịnh vượng,
dù rạn san hô trên nó đang bị thương tổn.
Great Barrier Reef, là một điều kỳ diệu bên cạnh một kiến trúc kỳ diệu.
Có hằng triệu loài sống cộng sinh nơi đây,
phân nửa trong số chúng chúng ta không biết.
Tức là chúng ta đã đến vùng sáng trung gian
chúng ta biết rất ít về những loài ở đây.
Nói theo nghĩa đen đó là biên giới cuối cùng về sinh học,
để hiểu rõ hệ thống ở đây.
Các nhà khoa học bây giờ bắt đầu ngạc nhiên nếu các rạn san hô này
có thể phục hồi mạnh mẽ phần thương tổn của mình.
RADIO: '..Xuống 100 mét...'
Chiếc tàu ngầm tiên tiến nhất của chúng ta
giúp tôi thấy những dải san hô sâu
còn lấy được một số mẫu thử trở về.
Nadir đang vào vị trí.
Chúng tôi có thể lặn được chứ?
Bạn có thể lặn được, có thể lặn được.
Rõ. Chúng tôi lặn ngay.
Chúng tôi đang xuống vùng mờ tối.
Khi chúng tôi lặn sâu xuống trước mặt rạn san hô,
ánh sáng bắt đầu mờ dần.
Ở độ sâu 100m,
chúng tôi vào vùng sáng trung gian.
"Mesophotic" theo nghĩa đen có nghĩa là "vùng sáng ở giữa".
San hô ở đây bắt đầu trông rất khác.
Dù rõ ràng là thiếu ánh sáng ở đây,
cũng vẫn đủ cho một số san hô quang hợp,
giống như những mối quan hệ của chúng gần trên bề mặt.
Và để làm điều đó, chúng thành lập những khóm san hô có hình đĩa rộng
để thu thập cho đủ ánh sáng.
Các bụi san hô nằm trong vùng sáng trung gian nằm ngoài tầm với của lốc xoáy và bị tẩy trắng.
Nên một câu hỏi lớn đặt ra cho các nhà khoa học,
các rạn san hô sâu sẽ phục hồi tự nhiên cho các rạn san hô bị thương tổn ở trên?
Bây giờ chúng ta đi qua khỏi vùng sáng trung gian.
Ánh sáng bắt đầu biến mất hoàn toàn
và rạn san hô thay đổi một lần nữa.
Hầu hết ánh sáng đã được lọc qua từ phía trên
đến từ ánh sáng xanh trong quang phổ,
nên đá ở trước mặt tôi trông rất mờ
Nhưng nếu bật ánh sáng lên trông chúng rất khác biệt.
Dù chúng rất xa,
mối quan hệ kỳ lạ của rạn san hô hồi phục này
vẫn là một phần nằm trong Great Barrier.
Để hiểu chúng liên kết nhau như thế nào, chúng ta cần khảo sát chặt chẽ.
Đây xem có vẻ là nơi hoàn hảo để lấy mẫu thử.
Nhưng để thao tác một chiếc tàu ngầm nặng 8 tấn gần với các tảng đá
là một thao tác đòi hỏi nhiều khéo léo.
Oh, thật tuyệt.
Cơ hội này có thể lấy một loài
chưa ai từng thấy trước đây.
Nhưng mọi việc không theo kế hoạch.
Oh, không! Chúng ta phải đuổi theo và mang miếng đó về.
Nó kia.
Oh, thật tuyệt!
Thành công rồi!
Khi chúng tôi qua khỏi độ sâu 200m,
các bụi san hô cùng nhau biến mất.
Nadir gọi mặt nước.
Độ sâu bây giờ là 300 mét. Hết.
Và ở độ sâu này, áp lực đè lên chiếc bóng hình cầu
30 lần lớn hơn mặt biển.
Đó là một áp suất 200kg/mỗi inch vuông.
Ở đây có những mẫu vật trôi giạt xuống đây từ phía trên,
choàng qua bề mặt rạn san hô.
Điều đó có nghĩa là rất khó cho bất kỳ cơ thể sống nào
bám vào được vách đá, vì nó luôn bị quét xuống.
Cặn lắng là kết quả sự ăn mòn bộ xương san hô từ phía trên,
nhưng cũng từ phần san hô còn lại
mà cá vẹt đã nhai san hô và bài tiết ra
và chúng từ từ rớt xuống đây.
Nên nơi đây quá sâu, nó hầu như trơ trụi.
Nhưng không hoàn toàn như vậy.
ở điểm sâu nhất mà chúng ta lặn tới,
cũng có thứ đáng công thăm viếng.
Có một con cá bên phải bác, David. Ở bên vai bác ấy.
Xem này!
Dó là con cá mú ở vùng nước sâu.
Chưa ai thấy chúng đến gần thế này, ở độ sâu này.
'Nó có vẻ đi tìm chiếc tàu ngầm và người sở hữu tuyệt vời.'
Và nó rất lớn, này cậu bé. Chắc nó phải...
..dài từ 1,2 đến 1,5 mét - hầu như gần 2 mét.
Xin chào.
Oh, Chúa ôi!
Và tại sao nó lội xuống đây, nó đang tìm gì - ai biết không?
Nó lội lên rồi.
Thế đấy.
Khi chúng tôi lặn trở lên, ánh sáng và màu sắc trở lại rạn san hô quanh chúng tôi.
'Nhà khoa học về san hô của chúng tôi, Giáo sư Justin Marshall,
'đang quan sát mẫu thử của chúng tôi lấy được dưới rạn san hô.'
Anh cho nó là thứ gì? Nó thật tuyệt.
Đây là mẫu thử sâu nhất lấy từ rạn Osprey.
Nó tuyệt vời. Liệu nó có sống lại không? Nó vẫn sống chứ?
Nó sẽ sống và chúng ta sẽ lấy mẫu này
gởi đến Đại học Queensland và sẽ khảo sát nó tại đó. Tuyệt.
Trên thực tế, họ nghĩ mẫu san hô này chưa bao giờ được báo cáo
ở địa danh này của thế giới và nó khá mới so với khoa học.
Chúng ta đang trên con đường khá xa để có một giải pháp
trước các nguy cơ mà Great Barrier Reef phải đối diện.
Nhưng trong mẫu thử ở nước sâu này
và trong các bồn thực nghiệm của các nhà khoa học,
có một tia sáng hy vọng.
Nhưng thời gian không đứng về phía chúng ta -...
..một ý kiến được chia sẻ bởi các nhà khoa học tôi đã nhận thấy trước đây.
Anh có lo sợ gì về tương lai của rạn san hô?
Chắc chắn sẽ có sự thay đổi.
Tức là chúng ta sẽ thấy sự thay đổi trong thời gian biểu cuộc sống của con người chúng ta.
Và anh có dự báo gì
chuyện gì xảy ra trong 100 năm tới?
Mực nước biển sẽ cao hơn.
Chúng ta muốn biết - như các nhà khoa học, chúng ta muốn biết
Great Barrier Reef sẽ đáp ứng như thế nào.
Nó có phục hồi nhanh chóng hay không
với những thay đổi trong tương lai về thời tiết.
Ở đây, trên rạn Great Barrier Reef,
chúng ta mất khoảng 50% san hô kể từ những năm đầu 1980.
San hô mang lại môi trường sống cho hằng triệu loài.
Đây là phần căn bản của các đại dương
và trong thực tế nó đang biến mất dần trước sự quan sát của chúng ta,
đó là điều không thể tin được.
Khi Great Barrier Reef bắt đầu trở nên trầm trọng,
các thế hệ kế tiếp sẽ nói,
"Sao các ông không làm gì khi có cơ hội?"
Và họ có thể hỏi rằng
sao các ông không làm những điều nên làm
và chúng ta sẽ phải trả giá.
Great Barrier Reef đang trong mối nguy trầm trọng.
Hiểm họa kép do biến đổi khí hậu
và việc gia tăng nhiệt độ và tính acid của đại dương
đe dọa sự tồn tại của nó.
Nếu chúng liên tục gia tăng ở tốc độ hiện tại,
rạn san hô sẽ biến mất trong vài thập niên tới.
Và đó là một thảm họa toàn cầu.
Khoảng 1/4 loài cá trên thế giới
trải qua cuộc sống ở rạn san hô.
Nếu san hô không còn, cá cũng sẽ biến mất.
Và điều đó ảnh hưởng đến sinh kế
và chế độ ăn của toàn nhân loại.
Nhưng có một lý do chắc chắn khác tại sao chúng ta nên bảo vệ rạn san hô.
Chúng là một hệ sinh thái giàu có, phức tạp
và đẹp nhất trên hành tinh.
Sao chúng ta thực sự ít quan tâm về quả đất mà chúng ta đang sống
chúng ta không muốn bảo vệ một trong những kỳ quan vĩ đại nhất
từ hậu quả của những hành vi của chúng ta?
NHẬT KÝ HÀNH TRÌNH
Trong loạt phim này, đội sản xuất nhất quyết
xem Barrier Reef theo một cách mới,
bằng cách quay phim những vùng xa nhất...
..và cho phép tôi gặp gỡ
các cư dân đáng ngạc nhiên của rạn san hô.
'Điều này mang chúng tôi đến rạn san hô đảo Heron,
'xchi3 lộ ra khi thủy triều xuống thấp.
'Nhưng chúng tôi phải đi cẩn thận, theo các hướng dẫn viên,
'để bảo đảm chúng tôi không gây thương tổn cho rạn san hô.'
Bất kỳ ai đến đây, đầu tiên sẽ có cảm giác kỳ lạ,
nhưng cứ thử đi trên san hô chết - một thứ cụ thể.
'Chúng tôi đến đó để quay phim các sinh vật khó hiểu
'kiếm ăn trong môi trường đặc biệt này khi thủy triều rút xuống -
'cá mập cầu vai.'
Có một con với chiếc đuôi dài - con đầu tiên ở đây.
Nó đi rồi. Nó lội xuống dưới chỗ đó.
'Giáo sư Gillian Renshaw đã khảo sát về loài cá này trong 20 năm.'
Rất khó thấy nó
vì chúng có màu sắc khá bí ẩn và lẩn đi rất nhanh
trong những nhánh san hô mọc lên từ nền của rạn san hô.
'Đó là nơi thử thách, cũng không ngoa vì
'chỉ đến được đó trong thời gian ngắn.'
Chúng tôi có 40 phút
để quay hết các cảnh chúng tôi cần,
nên cũng không nên nói chuyện nhiều chúng tôi nên quay cái này.
OK, xin giữ yên lặng! Chuẩn bị máy quay. Diễn, David.
Cá mập cầu vai vẫn còn trên rạn san hô,
ngay cả khi thủy triều rút hết.
Dĩ nhiên khi có ít nước,
nó không thu được nhiều oxy cho nhu cầu bình thường...
'Dù công việc đã được tiến hành,
'đôi quay phải quay được hành vi bò đi của con cá.'
Nước đang chảy quanh các thiết bị
và ngập bàn chân chúng tôi.
Chúng tôi mất 10 đến 15 phút để quay đoạn phim này
và trở lại tàu trước khi thủy triều lên
khi đó chúng tôi không trở lại tàu được.
'Thủy triều đang len vào quanh chúng tôi.'
Nó trườn đi rất đẹp. Xem kìa.
Đưa nó xuống chỗ có nước đi.
Biểu diễn đẹp lắm, cá mập cầu vai.
'Bây giờ chạy đua với thời gian để rời khỏi rạn san hô.'
Chúng ta sẵn sàng để lên tàu chưa?
Geraldine, chúng ta đưa bác David lên chứ?
Yeah, trông tuyệt lắm. Thật đáng giá với sự căng thẳng.
'Chuyến đi này mang chúng tôi đến cực bắc của rạn san hô
'đi xuống hầu như tới đáy...
'..cho loạt phim đầy hoài bão của chúng tôi -...
'..cố gắng lặn sâu nhất xuống rạn san hô
'và thu thập mẫu vật về loại san hô huyền bí sống ở đây.
'Nhưng lại cực nhọc cho nhà quay phim Paul Williams
'để quay cho nhiệm vụ trong tầm tay của chúng tôi.'
Tôi phải tự hoạt động ở dưới này.
Tôi cố gắng tiến từng bước từng bước trong đầu,
về những việc chúng tôi cố gắng làm và chúng tôi sẽ làm thế nào,
nên tôi nghĩ tôi sẽ làm được.
Hy vọng tôi sẽ không quên bất cứ điều gì.
'Có gì đó đè nặng trong tàu ngầm,
'với đội quay phim của Paul.'
Anh có nghĩ là tôi vừa trao cho anh cơ hội?
'Nhưng đội thứ ba của chúng tôi là chủ yếu.
'Anh ấy là hoa tiêu, Buck Taylor.'
Tôi ngồi đó với một máy quay lớn trên vai
và còn hai máy quay nữa, bên ngoài tàu ngầm,
được kiểm soát bởi máy tính xách tay đang ở trong tay tôi đây.
Bộ âm thanh nằm dưới chân Buck.
Nó được cố định ở đó.
David, bác có thấy lo không?
- Bác có muốn lấy khăn lau một chút không? - Yup.
Cảm ơn.
'Đối với phần đầu của cuộc lặn,
'người quay ở bên ngoài quay cảnh tàu lặn xuống.
'Nhưng khi tới độ sâu 60 mét, họ không thể xuống thêm được nữa.
'Chỉ có cách thám hiểm thêm
'trong sự che chở của tàu ngầm.
'Khi chúng tôi lặn đến vùng sáng trung gian, độ sâu 100 mét,
'chúng tôi tự xoay xở lấy.
'Để quay những cảnh đẹp của rạn san hô ở độ sâu này,
'Paul đòi hỏi tất cả các kỹ năng hoa tiêu của Buck.'
Anh có muốn những tùy chọn khác về ánh sáng không?
- Chúng ta có những mức độ nào? - Để tôi cho anh xem.
Yeah, để nguồn ánh sáng mạnh hoạt động, tắt nguồn ánh sáng yếu đi.
- Anh thấy thế nào? Yes. Tốt hơn rồi. - Không dễ chịu sao?
- Có thể thấy hết các chỗ kín đáo và kẻ đá. - Yeah.
Buck, rất xuất sắc trong việc lái tàu ngầm.
Anh ấy thấy dòng hải lưu đẩy tàu trôi dạt
nên chúng tôi phải băng qua dải san hô.
Thật đẹp khi tôi có thể nhìn thấy vách của rạn san hô.
- Góc quay đó đẹp quá. - Vậy à? - Yeah.
Hãy cho chúng ta sang phải một chút.
Và... diễn đi, bác David.
Vách đá ngay trước mặt tôi thực sự là sườn của rạn san hô Osprey -
một ốc đảo của sự sống.
'Nhưng chúng tôi xuống đây chỉ để ngắm nhìn.
'Chúng tôi cũng muốn thu thập các mẫu thử cho các nhà khoa học nghiên cứu các rạn san hô sâu...
'..và chứng minh nói dễ hơn làm.'
Oh, không! Chúng ta phải đến đó và mang nó về.
Chúng ta sẽ quay nó lên phim.
'Khi chúng tôi xuống khỏi 250 mét,
'chúng tôi vào một vùng khó thấy bằng mắt thường.
'Nó là một cơ hội hoàn hảo để nghiên cứu.'
Đây là lần đầu tiên một chiếc tàu ngầm có người lái
xuống độ sâu này
và tạo ra một khả năng quan sát
tiến hành những khảo sát do tò mò.
Thật tuyệt.
Phong cảnh ở đây thật kỳ vĩ, phải không?
Nó thật trong, yeah.
Đã nhiều lần tôi phải rời mắt khỏi thị kính
vì phải nhìn bắng mắt thường,
để nó đi thẳng vào não
theo cái nhìn trung thực.
'Ngay sau đó chúng tôi đã khảo sát đúng độ sâu.'
Đúng độ sâu 300m.
Chưa ai lặn sâu thế này ở Great Barrier Reef.
Cháu rất thích.
Cũng chưa bao giờ đến độ sâu này - 290 mét,
nhưng chúng tôi nghe họ đến độ sâu 300m.
Là những việc tiếp theo mà David đã làm cho hành tinh này.
'Mục đích của chuyến đi phá kỷ lục
'là gia tăng nhận thức về tính mong manh của rạn san hô.
'May mắn thay, trong khi sản xuất loạt phim này,
'đội lặn đã gây sự chú ý cho Tổng thống.'
- Kính chào Tổng thống. - Khi tôi nghe bác lặn xuống,
bác lại lặn xuống Great Barrier Reef một lần nữa...
..60 năm sau lần đầu tiên bác làm chuyện đó?
- Dạ phải. - Điều đó đã gây ấn tượng nơi tôi.
Ah, nhưng lần này tôi đi trong chiếc tàu ngầm.
Tức là chúng tôi có một chiếc tàu khảo sát xuất sắc
và chúng tôi đã lặn xuống độ sâu 300 mét.
Oh, vậy bác đã đến một độ sâu thực sự.
Và điều đó thật đáng ngạc nhiên.
Chiếc tàu lặn đã chứng minh một khoảnh khắc đáng nhớ cho tôi
và cho phép chúng ta cơ hội duy nhất để khám phá
một phần của rạn san hô vĩ đại này mà trước nay chưa từng thấy.